Тексеру алгоритмі — UroWoman Kazakhstan

1-қадам. Белсенді сұрақ

Көптеген әйелдер зәр ұстамау туралы өздері айтпайды. Сұрақты белсенді қойыңыз: профилактикалық тексерулерде, босанғаннан кейінгі кезеңде, менопаузада, семіздігі, диабеті, созылмалы жөтелі бар пациенттерге. Қарапайым тұжырым: «Жөтелгенде, жүктеме кезінде немесе дәретханаға бара жатқанда зәріңіз ағып кететін кездер бола ма?»

2-қадам. Анамнез

Белгілердің сипаты: жүктеме кезінде ағу, императивтілік, күндізгі жиілік, ноктурия, жоғалту көлемі, төсемдерді пайдалану.
Ұзақтығы мен динамикасы, босанумен, менопаузамен, операциялармен, жаңа дәрілермен байланысы.
Зәр шығарудың бұзылу белгілері: әлсіз ағыс, күшену, толық босамау сезімі.
«Қызыл жалаушалар»: гематурия, ауырсыну, қайталанатын инфекциялар, неврологиялық белгілер.
Акушерлік анамнез: босану саны, тәсілі, ұрықтың салмағы, операциялық босану, көп ұрықтылық.
Қосалқы аурулар: диабет, ӨСОА, неврологиялық аурулар, іш қату, когнитивтік бұзылыстар, қозғалғыштық.
Дәрілер: диуретиктер, ААФ тежегіштері (жөтел), антихолинергиялық құралдар, седативтік дәрілер.
Пациенттің мақсаттары және өмір сапасына, жыныстық функцияға әсері.

3-қадам. Сауалнама және күнделік

ICIQ-SF айқындылықты сандық бағалауға (0–21 ұпай) және динамиканы бақылауға мүмкіндік береді. Пациент оны алдын ала сайтта толтыра алады. Klovning бойынша дәрежелер: 1–5 — жеңіл, 6–12 — орташа, 13–18 — ауыр, 19–21 — өте ауыр.

Зәр шығару күнделігі кемінде 3 күн жүргізіледі: зәр шығарудың уақыты мен көлемі, сұйықтықты тұтыну, императивтілік пен зәр ағу эпизодтары. Ол полиурияны (тәулігіне 40 мл/кг-нан көп), түнгі полиурияны, қуықтың аз функционалдық сыйымдылығын, сұйықтықты шамадан тыс немесе жеткіліксіз тұтынуды анықтауға мүмкіндік береді.

4-қадам. Қарау

ішті пальпациялау (көлемді түзілімдер, пальпацияланатын қуық);
аралық пен қынапты қарау: шырышты қабат атрофиясы, кіші жамбас ағзаларының пролапсы (мүмкіндігінше POP-Q бойынша бағалау), жыланкөздер;
қуық толы кездегі жөтел сынамасы;
жамбас түбі бұлшықеттерінің еркін жиырылуын саусақпен бағалау (мысалы, модификацияланған Оксфорд шкаласы бойынша);
неврологиялық себепке күдік болса, қысқа неврологиялық тексеру.

5-қадам. Зертханалық зерттеулер

барлық пациенттерге зәрді тест-жолақпен талдау; инфекция белгілері болса — антибиотик бастағанға дейін зәрді себу;
полиурия белгілері немесе диабеттің қауіп факторлары болса, қандағы глюкоза;
созылмалы зәр іркілісіне күдік болса, бүйрек функциясы.

6-қадам. Қалдық зәр

Зәр шығарудың бұзылу белгілері, қайталанатын инфекциялар, неврологиялық аурулар, пролапс болғанда, қауіп тобындағыларға антимускаринді препараттарды тағайындау алдында өлшенеді (жақсысы қуықтың УДЗ-ы арқылы).

7-қадам. Жіктеу және жоспар

Басым түрін анықтаңыз: стресстік, императивті (OAB), аралас, толып кетуден болатын.
Қайтымды себептерді жоққа шығарып, түзетіңіз: инфекция, іш қату, дәрілер, гипергликемия, шамадан тыс су ішу.
«Қызыл жалаушалар» болмаса, бірінші кезектегі емді бастаңыз («Жүргізу алгоритмі» қараңыз).
Пациентпен мақсат пен бақылау күнін келісіңіз.

Жолдау көрсетілімдері

Шұғыл: көрінетін гематурия; 50 жастан асқан әйелдерде микрогематурия; ісікке күдік; зәрдің жедел іркілісі; зәр шығарудың бұзылуымен қатар жүретін неврологиялық симптоматика.
Жоспарлы: қуықта немесе уретрада ауырсыну, қайталанатын инфекциялар, жыланкөзге күдік, айтарлықтай қалдық зәр, симптоматикалық пролапс, бұрын зәр ұстамауға байланысты операциялар немесе кіші жамбаста радикалды араласулар, диагностикалық белгісіздік, бірінші кезектегі емнің тиімсіздігі.

Дереккөздер

NICE guideline NG123. 2019. nice.org.uk
EAU Guidelines on Non-neurogenic Female LUTS. uroweb.org
Avery K және т.б. ICIQ. Neurourol Urodyn. 2004;23(4):322–330.
Klovning A және т.б. Comparison of two questionnaires for assessing the severity of urinary incontinence: The ICIQ-UI SF versus the incontinence severity index. Neurourol Urodyn. 2009;28(5):411–415.